제48차 유네스코 세계유산위원회 총회가 오는 7월 대한민국 부산에서 막을 올린다. 코리아넷은 이번 총회의 의미를 되새기며, 한국의 유네스코 세계유산 잠정목록 12곳 중 6곳을 소개한다. Kỳ họp lần thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO sẽ được khai mạc vào tháng 7 tới tại Busan, Hàn Quốc. Nhân dịp này, hãy cùng Korea.net ôn lại ý nghĩa của kỳ họp và điểm qua 6 trong tổng số 12 địa điểm nằm trong Danh sách dự kiến Di sản Thế giới UNESCO của Hàn Quốc.
▲ '한국전쟁기 피란수도 부산의 유산' 11곳 중 5곳. 위에서 시계 방향으로 영도다리, 아미동 비석 피란주거지, 유엔묘지, 임시중앙청, 경무대. 5 trong 11 địa điểm thuộc “Di sản của Thủ đô tạm thời Busan trong Chiến tranh Triều Tiên”. Theo chiều kim đồng hồ từ trên xuống: Cầu Yeongdo, Khu nhà ở tị nạn bia mộ Ami-dong, Nghĩa trang Tưởng niệm Liên Hợp Quốc, Tòa nhà chính phủ thủ đô lâm thời, Dinh Tổng thống tạm thời. (Ảnh: Lee Jeongwoo)'한국전쟁기 피란수도 부산의 유산'은 인류 최악의 비극 속에서 일궈낸 1023일간의 위대한 기록이다. 1950년 전쟁 발발 직후 부산이 수도 기능을 수행했던 역사를 생생히 보여주는 11곳이 중심을 이룬다.
“Di sản của Thủ đô tạm thời Busan trong Chiến tranh Triều Tiên” được ví như một bản ghi chép vĩ đại xuyên suốt 1.023 ngày được hình thành giữa một trong những bi kịch khốc liệt nhất của nhân loại. Trong đó, trung tâm là 11 địa điểm phản ánh lại một cách sinh động giai đoạn Busan đảm nhiệm vai trò thủ đô ngay sau khi chiến tranh nổ ra vào năm 1950.
유산들은 20세기 냉전기 최초의 전면전이라는 격변 속에서도 국가의 행정·외교·군사 기능을 뒷받침하며 대한민국을 존속시켰다. 전쟁이라는 극한 상황을 이겨내고 국가 시스템을 보전하며 국민의 존엄과 삶의 의지를 지켜낸 과정을 공간적으로 증언한다는 점에서, 세계적으로 유례를 찾기 힘든 '탁월한 보편적 가치'를 지닌다.
Các di sản này đã góp phần hỗ trợ các chức năng hành chính, ngoại giao và quân sự của quốc gia trong cơn biến động dữ dội của cuộc chiến toàn diện đầu tiên thời Chiến tranh Lạnh thế kỷ 20, nhờ đó duy trì được sự tồn tại của Hàn Quốc. Sự hiện diện của các di sản này đã chứng minh cho quá trình bảo toàn hệ thống quốc gia, gìn giữ phẩm giá và ý chí sống của người dân trong hoàn cảnh chiến tranh khắc nghiệt. Điều này thực sự mang lại giá trị phổ quát nổi bật hiếm có trên toàn thế giới.
▲ 부산시 서구 임시중앙청 모습. 한국 전쟁기 때 임시수도 정부청사로 사용됐던 건물은 현재 동아대학교 석당박물관으로 활용되고 있다. Tòa nhà chính phủ thủ đô lâm thời tại quận Seo-gu, thành phố Busan. Tòa nhà từng được sử dụng làm trụ sở chính phủ của thủ đô tạm thời trong Chiến tranh Triều Tiên. Hiện được sử dụng làm Bảo tàng Seokdang của trường Đại học Dong-A. (Ảnh: Lee Jeongwoo)전쟁의 포화 속에서 국가를 지탱한 임시 수도 정부 청사 - Nơi nâng đỡ quốc gia giữa làn đạn chiến tranh: Trụ sở chính phủ thủ đô tạm thời
'임시중앙청'은 전쟁 당시 국무총리실을 비롯해 법무부·국방부 등 8개 주요 부처가 입주한 임시 수도 정부 청사였다. 정부 유지와 정책 결정은 물론 외교 접견까지 이뤄지는 국정 운영의 심장부였다.
Tòa nhà chính phủ thủ đô lâm thời từng là trụ sở chính phủ của thủ đô tạm thời. Văn phòng Thủ tướng cùng 8 bộ chủ chốt như Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng đều được đặt tại đây vào thời chiến. Đây là trung tâm điều hành quốc gia với các hoạt động duy trì bộ máy chính phủ, hoạch định chính sách và tiếp đón ngoại giao.
건물은 1925년 경남도청으로 지어진 뒤 광복 이후에도 줄곧 도청으로 쓰였다. 전쟁이 터지자, 임시정부 청사로 변신했고, 이후에는 법원과 검찰청으로 사용되며 90여 년 동안 공공 행정의 중심지 역할을 해왔다. 여러 시대에 걸쳐 쌓인 이 독특한 기록들은 우리 근현대사를 고스란히 품은 채 건물의 역사를 더욱 깊고 풍성하게 만들었다.
Công trình được xây dựng vào năm 1925 để làm Tòa thị chính tỉnh Gyeongsangnam-do và sau khi Hàn Quốc giành độc lập, nó tiếp tục được sử dụng làm Tòa thị chính. Trong suốt hơn 90 năm, công trình này đã giữ vai trò làm trung tâm hành chính công. Khi chiến tranh nổ ra, tòa nhà được chuyển đổi thành trụ sở của chính phủ lâm thời, sau đó được dùng làm tòa án và viện kiểm sát. Những dấu mốc lịch sử độc đáo tích tụ qua nhiều thời kỳ đã tạo nên chiều sâu đặc biệt cho công trình, phản ánh trọn vẹn lịch sử cận - hiện đại của Hàn Quốc.
▲ 부산시 서구에 있는 경무대 모습. 한국 전쟁기 때 대통령의 관저와 집무실로 사용됐다. 현재 임시수도기념관으로 운영되고 있다. Dinh Tổng thống tạm thời tại quận Seo-gu, thành phố Busan. Trong Chiến tranh Triều Tiên, nơi đây được sử dụng làm dinh thự và văn phòng làm việc của Tổng thống. Hiện được sử dụng làm Bảo tàng Thủ đô tạm thời. (Ảnh: Lee Jeongwoo)대통령 관저이자 외교·정치의 무대 - Dinh Tổng thống và không gian ngoại giao - chính trị
'경무대'는 임시중앙청과 함께 피란 수도 부산에서 국정 운영의 또 다른 축을 담당한 공간이다. 행정 기능이 임시중앙청에 집중됐다면, 경무대는 대통령의 관저이자 국정 의사결정이 이뤄진 상징적 장소다.
Bên cạnh Tòa nhà chính phủ thủ đô lâm thời, Dinh Tổng thống tạm thời cũng đóng vai trò trụ cột trong việc điều hành quốc gia tại thủ đô tạm thời Busan. Nếu các chức năng hành chính tập trung tại Tòa nhà chính phủ thủ đô lâm thời, thì Dinh Tổng thống tạm thời là dinh thự của Tổng thống, đồng thời là một không gian biểu tượng, nơi các quyết sách quốc gia được đưa ra.
건물은 1926년 경상남도지사 관사로 건립됐다. 한국전쟁 이후 대통령 관저로 활용되면서 역사적 위상도 격상됐다. 현재 내부에는 대통령 집무실과 생활 공간이 당시 모습에 가깝게 재현됐다. 권력의 정점에서 고뇌했던 결단의 순간들이 공간 곳곳에 서려 있다.
Công trình được xây dựng vào năm 1926 để làm dinh thự của Tỉnh trưởng Gyeongsangnam-do. Sau Chiến tranh Triều Tiên, nó được sử dụng làm dinh Tổng thống, từ đó vị thế lịch sử của tòa nhà cũng được nâng cao. Hiện nay, nội thất của công trình tái hiện gần với nguyên trạng không gian làm việc và sinh hoạt của Tổng thống thời bấy giờ. Những khoảnh khắc quyết định đầy trăn trở ở đỉnh cao quyền lực vẫn còn được ghi dấu khắp nơi này.
▲ 부산과 영도를 잇는 연륙교인 영도대교(앞)와 부산대교. 영도대교 인근에는 피란민 광장이 조성돼 전쟁기 부산의 모습을 기억하고 알리는 공간으로 활용되고 있다. Cầu Yeongdo (phía trước) và cầu Busan nối Busan với đảo Yeongdo. Gần cầu Yeongdo có Quảng trường người tị nạn được sử dụng làm không gian để ghi nhớ và giới thiệu hình ảnh Busan thời chiến. (Ảnh: Lee Jeongwoo)이별과 재회의 상징, 영도다리 - Biểu tượng của sự chia ly và đoàn tụ: Cầu Yeongdo
'영도다리'는 피난민에게는 생존을 확인하는 '희망의 성소'였다. Cầu Yeongdo là “thánh địa hy vọng” dành cho những người tị nạn tìm cách xác nhận sự sống còn của người thân.
이곳은 1934년 건설된 한국 최초의 연륙교이자 도개교라는 단순한 교량 이상의 가치를 지닌 부산의 상징이다. 한국전쟁 당시 대규모 피란민이 유입되면서, 영도다리는 이별의 아픔과 재회의 간절함이 교차하는 상징적 공간으로 거듭났다.
Được xây dựng vào năm 1934, đây là cây cầu nối với đảo đầu tiên và cũng là cây cầu nâng đầu tiên của Hàn Quốc. Cây cầu này không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần, mà còn là biểu tượng của Busan. Trong Chiến tranh Triều Tiên, làn sóng người tị nạn đổ về Busan đã biến cầu Yeongdo thành không gian tượng trưng cho nỗi đau chia ly và khát vọng đoàn tụ.
전쟁의 포화 속에 흩어진 가족들은 "헤어지면 영도다리에서 만나자"라는 기약 없는 약속 하나에 의지해 이곳으로 구름처럼 모여들었다. 당시 다리 주변은 잃어버린 가족을 찾으려는 이들로 인산인해를 이뤘다. 사람들은 저마다 이름과 사연을 적은 종이를 손에 든 채 간절한 마음으로 재회의 순간을 기다렸다.
Giữa bom đạn chiến tranh, những gia đình ly tán đã cố bấu víu vào lời hẹn ước mong manh: “Nếu lạc mất nhau, hãy gặp lại ở cầu Yeongdo”. Khi đó, khu vực xung quanh cầu là một biển người đang cố tìm kiếm người thân thất lạc. Ai nấy đều cầm trên tay những mảnh giấy ghi tên và câu chuyện của mình, chờ đợi trong tuyệt vọng xen lẫn hy vọng.
영도다리는 전쟁이 남긴 비극 속에서도 인간적인 연대와 유대감으로 이를 극복하려 했던 한민족의 가장 뜨겁고도 애잔한 유산이다.
Cầu Yeongdo là một di sản vừa cháy bỏng vừa da diết của dân tộc Hàn Quốc. Tại đó, con người đã nỗ lực vượt qua bi kịch chiến tranh bằng tình đoàn kết và lòng thương người.
▲ 부산시 서구 아미동 비석마을 모습. 1906년 천마산 중턱 경사지에 들어선 일본인 공동묘지 터에 피란민들이 생존을 위한 거처를 마련해 형성된 마을이다. 묘지 비석과 상석을 축대나 주춧돌 삼아 집을 지어 '비석마을'이란 이름이 붙었다. Làng bia mộ Ami-dong tại quận Seo-gu, thành phố Busan. Ngôi làng được hình thành khi người tị nạn dựng chỗ ở trên khu nghĩa trang tập thể của người Nhật được xây trên sườn núi Cheonmasan vào năm 1906. Bia mộ và đế mộ được dùng làm tường chắn và móng nhà, từ đó nơi này mới có tên gọi “làng bia mộ”. (Ảnh: Lee Jeongwoo)죽음의 터전 위에 삶을 세운 아미동 비석 피란민 주거지 - Gây dựng sự sống trên nền đất chết chóc: Khu nhà ở tị nạn bia mộ Ami-dong
'아미동 비석 피란민 주거지'는 한국전쟁기 피란민의 절박한 삶을 가장 극적으로 보여주는 곳이다. 갈 곳 없는 피란민들은 일본인 공동묘지 터 위에 판자를 얹고 천막을 쳤다. 묘지 비석은 계단이 됐고, 상석은 집
주춧돌이 됐다. 세월이 흐르며 덧댄 보수와 증축의 흔적들은 서로 다른 건축 재료들이 겹겹이 쌓인 모습으로 남아, 고단했던 삶의 기록을 층층이 보여준다.
Khu nhà ở tị nạn bia mộ Ami-dong là nơi thể hiện rõ nét nhất cuộc sống khốn khó của người tị nạn trong Chiến tranh Triều Tiên. Những người không nơi nương tựa đã đặt ván gỗ, dựng lều trên nền nghĩa trang tập thể của người Nhật. Bia mộ trở thành bậc thang, đế mộ trở thành móng nhà. Dấu vết của những lần sửa chữa, cơi nới nối tiếp qua thời gian được thể hiện rõ trong các lớp vật liệu kiến trúc chồng lên nhau, qua đó phản ánh từng giai đoạn của một cuộc sống vất vả.
'죽은 자의 공간' 을 '산 자의 거처'로 치환한 역설적인 풍경이라니. 어떠한 결핍 속에서도 삶을 포기하지 않았던 인류의 강인한 생명력과 회복력을 증언한다. 유네스코가 지향하는 인류 공통의 가치와 완벽히 궤를 같이한다.
Có thể nói đây là một khung cảnh nghịch lý khi “không gian của người chết” được chuyển hóa thành “nơi ở của người sống”. Điều đó cũng chứng minh cho sức sống mãnh liệt của con người khi không chịu từ bỏ cuộc sống trước bất cứ sự thiếu thốn nào. Đây cũng là những giá trị phổ quát mà UNESCO hướng tới.
▲ 부산시 남구 재한유엔기념공원은 1951년 유엔군 사령부가 전사자 안치를 위해 조성한 세계 유일의 유엔군 묘지다. Nghĩa trang Tưởng niệm Liên Hợp Quốc tại quận Nam-gu, thành phố Busan. Đây là nghĩa trang Liên Hợp Quốc duy nhất trên thế giới được xây dựng vào năm 1951 để an táng binh sĩ Liên Hợp Quốc hy sinh trong Chiến tranh Triều Tiên. (Ảnh: Lee Jeongwoo)세계 유일의 유엔군 묘지 - Nghĩa trang Tưởng niệm Liên Hợp Quốc duy nhất trên thế giới
'유엔묘지'는 한국전쟁에 참전한 유엔군 전몰장병들이 안장된 세계 유일의 유엔 공식 묘지다. 전쟁 초기 전국 각지에 흩어져 있던 유엔군 묘지를 보다 안전한 후방으로 이전하기 위해 1951년부터 조성했다. 전쟁 당시 약 1만 1000여 구의 유해가 안장됐다. 전후 본국 송환이 이뤄지며 현재 약 2300여 구가 남았다. 국가별 장례 관행에 따라 안장 방식이 다른 점 또한 이곳의 특징이다.
Nghĩa trang Tưởng niệm Liên Hợp Quốc là nghĩa trang chính thức duy nhất của Liên Hợp Quốc trên toàn thế giới. Đây là nơi an táng các binh sĩ Liên Hợp Quốc đã hy sinh trong Chiến tranh Triều Tiên. Công trình này được xây dựng từ năm 1951 nhằm di dời những ngôi mộ rải rác trên toàn quốc vào đầu thời kỳ chiến tranh về hậu phương an toàn hơn. Trong thời chiến, khoảng 11.000 hài cốt đã được an táng tại đây. Sau chiến tranh, phần lớn được hồi hương và hiện còn khoảng 2.300 phần mộ. Hình thức an táng khác nhau tùy theo tập quán tang lễ của từng quốc gia cũng là một điểm đặc trưng của nghĩa trang này.
매년 11월 11일 오전 11시 11분, 전 세계 곳곳에서 유엔기념공원을 향해 묵념하는 '턴 투워드 부산(Turn Toward Busan)' 추모 행사가 열린다. 한국전쟁이 단지 한반도의 비극이 아닌, 인류가 공동으로 지켜내야 할 '평화라는 보편적 가치의 현장' 임을 증명한다.
Hằng năm, vào lúc 11 giờ 11 phút ngày 11 tháng 11, lễ tưởng niệm “Turn Toward Busan” được tổ chức để mọi người trên khắp thế giới hướng về Nghĩa trang Tưởng niệm Liên Hợp Quốc và mặc niệm. Sự kiện này chứng minh cho việc Chiến tranh Triều Tiên không chỉ là bi kịch của bán đảo Triều Tiên, mà còn là “hiện thân của giá trị phổ quát về hòa bình” mà nhân loại cần cùng nhau gìn giữ.
'한국전쟁기 피란수도 부산의 유산'은 단순한 근대 건축물의 집합이 아니다. 전쟁이라는 인류사적 재앙 앞에서도 국가 시스템을 재건하고, 무덤 위에서조차 삶을 일구며, 국제적 연대로 평화를 쟁취한 인류 정신의 위대한 기록물이다. 부산이 유네스코 세계유산으로 등재돼야만 하는 이유다.
Di sản của Thủ đô tạm thời Busan trong Chiến tranh Triều Tiên không đơn thuần là tập hợp các công trình kiến trúc cận đại. Đây là một tư liệu vĩ đại về tinh thần nhân loại mà ở đó, con người tái thiết hệ thống quốc gia giữa thảm họa chiến tranh, gây dựng sự sống ngay cả trên nền mộ, cũng như giành lấy hòa bình thông qua đoàn kết quốc tế. Đó cũng chính là lý do Busan xứng đáng được ghi danh là Di sản Thế giới UNESCO.
부산 = 테레시아 마가렛 기자 margareth@korea.kr
사진 = 이정우 기자 b1614409@korea.kr
Busan = Bài viết từ Margareth Theresia
Ảnh = Phóng viên Lee Jeong Woo, margareth@korea.kr