올 2월 초, 대한민국 '시민 전체(Citizen Collective)'가 노벨평화상 후보로 추천됐다. '12·3 비상계엄'이라는 헌법적 위기를 폭력의 분출 없이 시민의 결집과 법적·제도적 절차로 수습한 여정이 글로벌 전범(典範)이라는 데 세계 정치학자들이 의견을 모으고 노벨위원회에 대한민국 국민을 후보로 추천한 것이다. 그러나 노벨평화상 선정과 같은 외적 성취와 무관하게, 12·3 사태는 절차적 민주주의 뒤에 숨은 취약성을 직시하고 우리 정치 문화의 심층을 성찰할 것을 요청한다.
Đầu tháng 2 năm nay, 'toàn thể công dân Hàn Quốc' (Citizen Collective) đã được đề cử Giải Nobel Hòa bình. Các nhà nghiên cứu chính trị trên thế giới đã nhất trí đánh giá hành trình người dân Hàn Quốc vượt qua cuộc khủng hoảng hiến pháp do 'sự kiện thiết quân luật khẩn cấp ngày 3/12' gây ra bằng tinh thần đoàn kết, kết hợp các thủ tục pháp lý và thể chế, thay vì dùng bạo lực, là một hình mẫu tiêu biểu ở tầm toàn cầu, nên đã đề cử người dân Hàn Quốc lên Ủy ban Nobel.Tuy nhiên, bất kể kết quả Giải Nobel Hòa bình ra sao, sự kiện ngày 3/12 vẫn đặt ra yêu cầu phải nhìn thẳng vào những điểm yếu tiềm ẩn phía sau nền dân chủ mang tính thủ tục, đồng thời suy ngẫm sâu sắc hơn về bản chất và văn hóa chính trị của Hàn Quốc.
역사 공동체 대한민국은 일제강점기의 억압, 북한과의 전쟁, 그리고 군부 독재의 통제를 거치며 개인을 국가에 종속시키려는 전체주의적 위험을 숱하게 겪었다. 2024년 12월 3일 마주한 비상계엄은 권위주의로 퇴행을 넘어, 우리 역사에 도사린 전체주의 망령을 다시 불러왔다. 자유민주주의의 기반인 다원주의는 차이의 권리, 대립에 대한 관용, 사상과 예술의 다양성을 통한 사회의 입체성을 추구하고 사유와 언어의 통제에 의한 평정보다 대화가 낳는 갈등을 공적 효용으로 보는 관점이다. 그러나 12·3 사태의 주동자들은 외관상 비효율적으로 보이는 다원주의를 견디지 못하고, 마치 유일한 합법성을 보유한 것처럼 반대 세력을 힘으로 제거하려 했다. 계엄사령부 포고령이 명시한 국회·정당 활동 금지와 표현의 통제는 국가를 절대적 심급으로 설정하고 다원성을 제거하는 전체주의 이데올로기의 징후였다.
Cộng đồng lịch sử mang tên Hàn Quốc đã nhiều lần đối mặt với nguy cơ toàn trị muốn đặt cá nhân dưới sự chi phối của nhà nước, từ thời kỳ đô hộ của Nhật Bản, Chiến tranh Triều Tiên đến chế độ độc tài quân sự. Lệnh thiết quân luật khẩn cấp ngày 3/12/2024 không chỉ là một bước thụt lùi về phía chủ nghĩa độc đoán mà còn làm sống lại bóng ma của chủ nghĩa toàn trị vốn luôn tiềm ẩn trong lịch sử Hàn Quốc. Đa nguyên – nền tảng của nền dân chủ tự do – đề cao quyền được khác biệt, sự khoan dung dành cho phía đối lập và tính đa dạng của tư tưởng, nghệ thuật nhằm tạo nên một xã hội đa chiều. Quan điểm này coi những xung đột nảy sinh từ đối thoại là giá trị công, thay vì tìm kiếm sự đồng nhất thông qua kiểm soát tư duy và ngôn luận. Tuy nhiên, những người khởi xướng sự kiện ngày 3/12 đã không chấp nhận được tính đa nguyên, vốn có thể bị xem là kém hiệu quả về bề ngoài. Họ tìm cách loại bỏ các lực lượng đối lập bằng quyền lực, như thể chỉ mình nắm giữ tính chính danh duy nhất. Việc Bộ Tư lệnh Thiết quân luật ra lệnh cấm hoạt động của Quốc hội, các chính đảng và kiểm soát hoạt động biểu đạt là những dấu hiệu cho thấy tư tưởng toàn trị đang đặt nhà nước vào vị trí quyền lực tuyệt đối và tìm cách xóa bỏ tính đa dạng của xã hội.
권위주의 체제로 회귀하려는 문턱에서 'K-민주주의'는 헌정 중단의 위기를 지혜롭게 극복하며 한 걸음 더 내디뎠다. 시민의 결집을 시작으로 국회의 비상계엄 해제 요구 결의안 가결, 대통령 탄핵소추와 헌법재판소의 인용 선고, 조기 대선과 정권 교체에 이르기까지 일련의 과정은 철저하게 제도적 절차에 근거했다. 뒤이어 주동자들에 대한 사법적 판단이 이루어지며 국정은 안정을 되찾았다. 이 여정을 통해 우리 국민에게 민주주의 정신이 깊이 내면화되어 있고 대한민국에서 '절차적 민주주의'가 견고히 작동하고 있음이 입증됐다.
Trước viễn cảnh chế độ độc đoán quay trở lại , “nền dân chủ của Hàn Quốc” đã tiến thêm một bước khi vượt qua cuộc khủng hoảng đe dọa làm gián đoạn trật tự hiến pháp bằng sự tỉnh táo và khôn ngoan. Từ sự tập hợp của người dân, việc Quốc hội thông qua nghị quyết yêu cầu chấm dứt thiết quân luật khẩn cấp, thủ tục luận tội tổng thống và phán quyết chấp thuận của Tòa án Hiến pháp, cho đến cuộc bầu cử tổng thống trước thời hạn và sự chuyển giao chính quyền, toàn bộ quá trình đều diễn ra dựa trên các thủ tục thể chế và pháp lý. Sau đó, những người liên quan đến sự kiện này phải đối mặt với các phán quyết tư pháp, trong khi bộ máy nhà nước dần lấy lại sự ổn định. Hành trình đó cho thấy tinh thần dân chủ đã tồn tại sâu sắc trong xã hội Hàn Quốc, đồng thời chứng minh rằng 'nền dân chủ mang tính thủ tục' của Hàn Quốc vẫn đang vận hành một cách vững chắc và hiệu quả.
이제 우리는 역사에 잠복해 있던 전체주의적 속성을 반면교사 삼아 사회 전반에 다원주의적 민주주의의 환경, 즉 '문화적 차원'이 조성되었는지 살펴야 한다. 민주주의는 권력 남용을 제한하는 제도적 장치를 넘어 공동체의 향방에 관한 '진정한 토론의 장(場)'을 요구한다. 인간의 행동에는 모두가 공유할 절대적 확실성이란 없으며 언제나 비결정의 여지, 의견의 대립과 다양한 판단이 열려 있다.
Giờ đây, chúng ta cần lấy những đặc tính của chủ nghĩa toàn trị tiềm ẩn trong lịch sử làm bài học để nhìn lại xem liệu môi trường của nền dân chủ đa nguyên - như một bình diện văn hóa - đã được hình thành trong toàn xã hội hay chưa. Dân chủ không chỉ là những thiết chế nhằm hạn chế sự lạm quyền, mà còn đòi hỏi phải có một “không gian đối thoại thực chất” về phương hướng và tương lai của cộng đồng. Không phải tất cả mọi hành vi của con người đều có điểm chung. Luôn tồn tại những yếu tố chưa thể định đoạt, những khác biệt về quan điểm và những cách đánh giá đa dạng.
민주주의는 신념과 불확실성을 화해시켜야 하는 어려운 숙제를 내포한다. 그러나 어떤 신념이 여러 의견 가운데 하나의 의견으로 여겨지고 다양한 사유가 역사성과 더불어 논의될 때 공동체는 역동성을 누린다. 국가 역시 공동체에 대한 열린 토론의 장을 인정할 때 스스로에게 제한을 가하면서 민주주의 문화를 지원하는 바탕이 된다. 이는 차이와 이해관계의 갈등을 사회의 역동적 입체성으로 수용하는 일이다. 민주주의는 갈등을 비관하기보다 대화를 통해 새로운 가능성을 여는 모험의 체제이자 무한히 열리는 지평이다.
Dân chủ hàm chứa một bài toán khó: phải dung hòa giữa niềm tin và sự bất định. Tuy nhiên, chỉ khi cộng đồng nhìn nhận rằng niềm tin chỉ là một trong nhiều quan điểm khác nhau và các cách tư duy đa dạng nên được xem xét trong bối cảnh lịch sử của chúng, thì cộng đồng ấy mới có được sức sống và tính năng động. Nhà nước cũng vậy. Khi thừa nhận một không gian đối thoại cởi mở về cộng đồng, nhà nước đồng thời tự đặt ra những giới hạn cho chính mình và trở thành nền tảng hỗ trợ văn hóa dân chủ. Điều đó có nghĩa là chấp nhận những khác biệt và xung đột lợi ích như một phần của tính đa dạng, đa chiều và năng động của xã hội. Dân chủ không phải là một chế độ bi quan trước xung đột, mà là một thể chế dám mở ra những khả năng mới thông qua đối thoại, đồng thời là một không gian vô tận, không ngừng được mở rộng.
내란 사태의 위기에서 출범한 '국민주권정부'는 명확한 민주주의적 신념 위에 서 있다. 이재명 대통령은 증오와 대결의 전쟁 같은 다툼을 종식하고 다양성과 비판을 생명으로 삼아 다른 목소리를 권장하는 '건강한 숲' 같은 민주주의를 약속했다. 갈등을 피하지 않는 대화와 공론화를 추진함으로써, 오직 국가와 국민만을 바라보는 탈이념·탈진영의 실용정치로 국민 통합과 성장을 이루겠다고 천명했다.
Được thành lập trong bối cảnh khủng hoảng do vụ nội loạn, “Chính phủ do Nhân dân làm chủ” dựa vào nền tảng của những niềm tin dân chủ rõ ràng và vững chắc. Tổng thống Lee Jae Myung cam kết xây dựng một nền dân chủ như “một khu rừng lành mạnh”, nơi chấm dứt những cuộc đối đầu và xung đột mang tính thù hận, coi sự đa dạng và tinh thần phản biện là nguồn sinh lực, đồng thời khuyến khích những tiếng nói khác biệt. Ông cũng tuyên bố sẽ thúc đẩy đối thoại và thảo luận công khai thay vì né tránh mâu thuẫn, qua đó hiện thực hóa đoàn kết dân tộc và đưa đất nước đi lên bằng một nền chính trị thực dụng vượt lên trên ý thức hệ và phe phái, chỉ hướng tới lợi ích của quốc gia và người dân.
임기 첫해 정부는 실용주의 노선을 바탕으로 행정적·경제적 영역에서 괄목할 만한 성과를 거뒀다. 강력한 행정력을 발휘하여 국정을 다잡음으로써 정책이 민생에 스며들도록 전력을 기울였고, AI 산업 및 자본 활성화와 관련한 여러 방안을 통해 코스피 상승세를 견인하는 여건을 조성했다.
Trong năm đầu nhiệm kỳ, Chính phủ đã ghi nhận nhiều kết quả nổi bật trong lĩnh vực hành chính và kinh tế theo định hướng thực dụng. Với năng lực điều hành quyết liệt, Chính phủ nhanh chóng ổn định công tác điều hành đất nước và tập trung đưa chính sách đến gần hơn với đời sống người dân. Hàng loạt biện pháp thúc đẩy ngành AI và kích hoạt dòng vốn đầu tư đã góp phần tạo nền tảng cho đà tăng của thị trường chứng khoán, đặc biệt là chỉ số KOSPI.
행정은 "정해져 있는 것을 하는 것"이고, 정치는 "없는 길을 새로 만드는 것"임을 이 대통령 스스로 강조해 왔다. 행정적·경제적 성과가 일시적 효과에 그치지 않으려면 제도로서의 민주주의를 넘어 '민주주의 문화'의 심층을 다져야 한다. 민주주의 문화 환경이 뒷받침되지 않으면 아무리 정교한 제도라도 권력의 불투명성 앞에 언제든 다시 취약해질 수 있다. 정치권력은 제도로 구현되면서 사물화되는 한편, 권력 투쟁의 목표물이 되는 속성상 항상 위험을 내포한다. 역사적으로 권위주의 신봉자들은 정치권력에 내재한 이 불투명성의 틈새를 파고들어 민주주의 체제를 훼손했다.
Chính Tổng thống đã nhiều lần nhấn mạnh rằng “Hành chính là làm những việc đã được định sẵn, còn chính trị là mở ra những con đường chưa từng tồn tại.” Để những thành quả về hành chính và kinh tế không chỉ dừng lại ở hiệu quả nhất thời, cần phải đưa dân chủ trở thành một văn hóa chứ không chỉ là một hệ thống thể chế. Nếu thiếu một môi trường văn hóa dân chủ làm nền tảng, thì dù thể chế có được thiết kế tinh vi đến đâu cũng có thể trở nên mong manh trước tính thiếu minh bạch của quyền lực. Quyền lực chính trị, một mặt được hiện thực hóa thành các thể chế và trở thành những cấu trúc hữu hình, nhưng mặt khác, do luôn là mục tiêu của các cuộc tranh giành quyền lực, bản thân nó cũng luôn tiềm ẩn rủi ro. Trong lịch sử, những người sùng bái chủ nghĩa độc đoán đã nhiều lần lợi dụng chính khoảng trống của sự thiếu minh bạch vốn tồn tại trong quyền lực chính trị để làm suy yếu và phá hoại hệ thống dân chủ.
'K-민주주의'는 민주주의 문화를 조성하는 '강한 대화'의 방향으로 나아가야 한다. 최근 한중 정상회담에서 한반도 평화공존 정책의 일환으로 이 대통령이 제안한 '서울-평양-베이징 고속철 건설' 등 4대 협력 구상은 꽉 막힌 적대 구도 속에서 대화의 실마리를 찾으려는 포석으로서 의미가 깊다. 과거 권위주의 체제가 내부의 위기를 은폐하기 위해 외부의 적을 설정하던 악습과 그 폐해에서 벗어나려면, 이처럼 신념이 가장 다른 타자조차도 대화의 장으로 포섭할 수 있는 문화적 역량이 필요하다. 국민이 권력의 이런 자기 성찰적 대화 과정을 목격할 때, 민주주의는 문화로서 사회 전반에 스며들 수 있다.
“K-Democracy” (Dân chủ Hàn Quốc) cần hướng tới “đối thoại mạnh mẽ”, qua đó nuôi dưỡng và phát triển văn hóa dân chủ. Tại hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc - Trung Quốc gần đây, đề xuất của Tổng thống Lee Jae Myung về bốn sáng kiến hợp tác, trong đó có dự án đường sắt cao tốc Seoul – Bình Nhưỡng – Bắc Kinh, là một phần của chính sách chung sống hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên, mang ý nghĩa quan trọng như một nỗ lực tìm kiếm điểm khởi đầu cho đối thoại trong bối cảnh đối đầu và thù địch kéo dài. Để thoát khỏi thói quen tai hại của các chế độ độc đoán trong quá khứ - vốn thường dựng lên kẻ thù bên ngoài nhằm che giấu những khủng hoảng bên trong - cần có năng lực văn hóa đủ lớn để đưa ngay cả những đối tượng có niềm tin và quan điểm khác biệt nhất vào không gian đối thoại. Khi người dân chứng kiến quá trình đối thoại mang tính tự kiểm điểm của chính quyền, dân chủ sẽ không chỉ tồn tại như một thể chế mà còn thấm sâu vào toàn xã hội như một nền văn hóa.
정부가 실효성 있는 소통을 이어갈 때 다원주의적 민주주의의 환경이 조성된다. 정부 스스로 열린 토론의 장을 인정하고 유지하는 것이 국가 권력의 남용과 자의성을 제어하는 근원적인 예방책이다. 불편한 반대 세력과의 실효적인 대화를 통해 민주주의의 문화적 기초를 세우는 것, 그것이 대한민국 땅에서 다시는 내란 같은 비극적 사태가 일어나지 않도록 원천 차단하고, 세계가 찬사 보낸 'K-민주주의'를 강화하는 길이다.
Môi trường dân chủ đa nguyên chỉ có thể hình thành khi Chính phủ duy trì đối thoại và trao đổi một cách thực chất. Việc bảo đảm không gian tranh luận cởi mở là hàng rào phòng ngừa quan trọng nhất trước nguy cơ lạm quyền và sự tùy tiện của quyền lực nhà nước. Xây dựng nền tảng văn hóa dân chủ bằng đối thoại với cả những lực lượng đối lập là con đường để ngăn chặn từ gốc việc tái diễn những biến cố như nội loạn, đồng thời tiếp tục củng cố giá trị của nền dân chủ Hàn Quốc đã được thế giới đánh giá cao.
이근세 국민대학교 교양대학 교수(철학 전공)
Giáo sư Lee Keunse, Khoa Giáo dục Khai phóng, Đại học Kookmin (Chuyên ngành Triết học)
이근세 교수는 벨기에 루뱅대학교에서 철학박사 학위를 받았고 브뤼셀 통번역대학교에서 강의했다. 국민대학교 교양대학 교수로 재직 중이며 동서문화철학, 서양근대철학, 프랑스 철학을 가르치고 있다. 국민대학교 교양교육설계연구소장, 몽클라르 한국전쟁 연구센터장을 맡고 있다.
Giáo sư Lee Keunse nhận bằng Tiến sĩ Triết học tại Đại học Leuven (Bỉ) và từng giảng dạy tại Đại học Biên - Phiên dịch Brussels. Hiện ông công tác tại Trường Giáo dục Khai phóng, Đại học Kookmin, chuyên giảng dạy Triết học văn hóa Đông - Tây, Triết học cận đại phương Tây và Triết học Pháp. Ông cũng là Giám đốc Viện Nghiên cứu Thiết kế Giáo dục Khai phóng và Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chiến tranh Triều Tiên Montclar thuộc Đại học Kookmin.
0 Comment: