한국 사회에서 동물을 바라보는 시선이 근본적으로 변하고 있다. 반려동물 양육 인구가 늘고 동물복지 인식이 성숙해지면서 정책과 생활 현장 곳곳에서 변화가 포착된다. ‘동물과 함께, 한국’은 동물의 법적 지위 논의, 생추어리 사례, 지방자치단체의 동물친화 정책을 징검다리 삼아 동물과 인간의 관계를 둘러싼 사회적 변화를 살펴본다.
Cách nhìn nhận về động vật trong xã hội Hàn Quốc đang thay đổi một cách căn bản. Khi ngày càng có nhiều người nuôi thú cưng và nhận thức về phúc lợi động vật được nâng cao, có nhiều biến chuyển được ghi nhận cả trong chính sách lẫn đời sống thường nhật. Loạt bài “Bảo vệ động vật tại Hàn Quốc” sẽ khám phá những thay đổi xã hội xoay quanh mối quan hệ giữa con người và động vật, dựa trên các cuộc thảo luận về vị thế pháp lý của động vật, các ví dụ về sanctuary (khu bảo tồn), và các chính sách thân thiện với động vật của chính quyền địa phương.
생추어리(Sanctuary·생크추어리)는 구조된 동물이 생을 마감할 때까지 머무는 안식처다. 상업적 전시나 번식 없이 동물 복지를 최우선으로 한다는 점에서 일반 보호소나 동물원과 구별된다.
“Khu bảo tồn” (Sanctuary) là nơi các động vật được cứu hộ có thể sinh sống cho đến cuối đời. Khác với các trung tâm bảo hộ hay sở thú thông thường, nơi đây đặt phúc lợi động vật lên hàng đầu, không phục vụ mục đích trưng bày thương mại hay sinh sản.
1986년 미국 팜 생추어리(Farm Sanctuary) 설립을 계기로 관련 운동이 전 세계로 확산됐다. 2007년에는 국제 표준화를 위한 세계동물생추어리연맹(GFAS)이 출범했다. 현재 전 세계 200여 곳의 생추어리가 운영 중이다. 스페인·오스트리아 등 일부 국가에서는 농장동물 생추어리를 별도의 법적 범주로 인정하고 있다.
Năm 1986, Farm Sanctuary được thành lập tại Mỹ, phong trào này bắt đầu lan rộng ra toàn thế giới. Đến năm 2007, Liên minh bảo tồn động vật thế giới (GFAS) ra đời để tiêu chuẩn hóa các quy định ở tầm quốc tế. Hiện nay, có khoảng hơn 200 khu bảo tồn đang hoạt động trên toàn cầu. Ở một số quốc gia như Tây Ban Nha và Áo, khu bảo tồn tại các nông trại động vật còn được công nhận như một loại hình pháp lý riêng biệt.
한국은 이제 초기 단계다. 민간 주도로 소·돼지·곰을 보살피는 생추어리가 하나둘 문을 열기 시작했다. 올해 사육곰 소유와 웅담 채취를 전면 금지한 개정 '야생생물 보호 및 관리에 관한 법률(야생생물법)' 시행을 앞두고 정부도 움직였다.
Hàn Quốc hiện vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu. Dưới sự quản lý của tư nhân, các khu bảo tồn chăm sóc bò, lợn và gấu đang dần được mở ra. Trước khi Luật Bảo vệ và Quản lý Động vật hoang dã được thi hành - cấm hoàn toàn việc sở hữu gấu nuôi và khai thác mật gấu trong năm nay - chính phủ cũng đã bắt đầu có những động thái vào cuộc.
▲ 전남 구례군 '구례 곰 마루쉼터'에 입주한 곰(왼쪽)과 쉼터 내부(오른쪽). Hình ảnh gấu được chuyển đến sinh sống tại “Trung tâm chăm sóc gấu Gurye” ở huyện Gurye, tỉnh Jeonnam (trái) và không gian bên trong cơ sở (phải). (Ảnh: Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường - 기후에너지환경부)
기후에너지환경부는 구례군 마산면에 최대 49마리의 곰을 보호할 수 있는 '구례 곰 마루쉼터'를 조성했다. 지난해 9월 30일 개소한 쉼터에는 현재 21마리의 곰이 머물고 있다. 충남 서천군에도 70마리 정원의 추가 보호시설을 짓고 있지만, 침수 피해로 공사가 지연되면서 완공이 2027년 하반기로 늦춰졌다.
Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường đã xây dựng “Trung tâm chăm sóc gấu Gurye” tại xã Masan-myeon, huyện Gurye, tỉnh Jeonnam, với sức chứa tối đa 49 cá thể gấu. Khu bảo tồn này được khai trương vào ngày 30/9 năm ngoái và hiện đang chăm sóc 21 cá thể gấu.
Tại huyện Seocheon, tỉnh Chungnam, một cơ sở bảo hộ bổ sung với quy mô 70 cá thể cũng đang được xây dựng. Tuy nhiên, do thiệt hại bởi ngập lụt, tiến độ thi công bị chậm lại và thời điểm hoàn thành đã được lùi đến nửa cuối năm 2027.
민간의 움직임은 선제적이었다. '곰 보금자리 프로젝트'는 법 시행 전부터 농가에서 곰을 직접 매입해 사육곰을 구출했다. 2021년 화천의 곰 농장을 인수해 돌봄을 시작한 뒤 야외 방사장을 단계적으로 확충하며 환경을 개선해 나가고 있다. 평생 철창에 갇혔던 반달가슴곰 13마리는 지금은 각자의 우리에서 지내며 주기적으로 공동 공간에 나와 흙을 밟는다.
Lĩnh vực tư nhân đã đi trước một bước. “Dự án Nhà của gấu” đã trực tiếp mua lại gấu từ các trang trại ngay cả trước khi luật có hiệu lực, nhằm giải cứu những cá thể gấu bị nuôi lấy mật. Từ năm 2021, sau khi tiếp quản một trang trại nuôi gấu tại Hwacheon, tổ chức này bắt đầu chăm sóc và từng bước mở rộng khu bán hoang dã ngoài trời, cải thiện điều kiện sống cho gấu nuôi tại đây. 13 cá thể gấu ngựa từng bị nuôi nhốt cả đời trong lồng sắt nay đã được sống trong các khu chuồng riêng, đồng thời định kỳ được ra không gian chung để vận động và tiếp xúc với môi trường tự nhiên như đất và ánh sáng.
▲ 충북 음성군 카라 미니 팜 생추어리에서 보호 중인 염소와 돼지들. Hình ảnh dê và lợn đang được chăm sóc tại “Khu bảo tồn nông trại KARA” ở huyện Eumseong, tỉnh Chungbuk. (Ảnh: Tổ chức Bảo vệ Quyền Động vật KARA - 동물권행동 카라)
동물권 단체 동물해방물결은 2021년 8월 인천 계양구의 한 무허가 축사에서 도축될 위기에 처했던 홀스타인 수소 다섯 마리를 살려냈다. 이들을 보호하기 위해 지난해 10월 강원 인제군에 생추어리 '달뜨는 보금자리'를 열었다. 현재 활동가 가족이 상주하며 소들을 돌보고 있다.
Tổ chức Giải phóng Động vật vào tháng 8 năm 2021 đã giải cứu 5 con bò đực giống Holstein thuộc loại hiếm khỏi nguy cơ bị giết mổ tại một trang trại chăn nuôi không phép ở quận Gyeyang, thành phố Incheon. Để chăm sóc những con vật này, tổ chức đã mở khu bảo tồn “Nhà ánh trăng” tại huyện Inje, tỉnh Gangwon vào tháng 10 năm ngoái. Hiện một gia đình tình nguyện viên đang sinh sống tại đây và trực tiếp chăm sóc đàn bò.
2020년 4월 문을 연 '새벽이생추어리'는 국내 최초 생추어리다. 공장식 종돈장과 실험실에서 구조된 돼지들이 함께 산다. '동물권행동 카라'도 2022년 경기도에 미니 팜 생추어리를 열어 개농장과 도살장 등에서 구조된 돼지, 염소, 닭 등을 보살피고 있다. 현재는 충북 음성군의 자연목장으로 옮겨 생명 존중의 가치를 실천한다.
“Khu bảo tồn nắng sớm”, khai trương vào tháng 4 năm 2020, là khu bảo tồn đầu tiên của Hàn Quốc. Nơi đây chăm sóc những con lợn được cứu hộ từ các trại nuôi heo giống công nghiệp và phòng thí nghiệm. Tổ chức Bảo vệ Quyền Động vật KARA cũng đã mở một “khu bảo tồn mini” tại tỉnh Gyeonggi vào năm 2022, chăm sóc lợn, dê, gà… được cứu từ các trại nuôi chó, lò mổ và những cơ sở chăn nuôi khác. Hiện cơ sở này đã được chuyển đến một trang trại tự nhiên ở huyện Eumseong, tỉnh Chungbuk, tiếp tục hoạt động vì các giá trị tôn vinh sự sống.
▲ 지난해 11월 8일 서울 서대문구 연세대에서 열린 ‘생추어리를 생각하는 포럼’ 전경. Toàn cảnh “Diễn đàn về khu bảo tồn” tổ chức ngày 8/11 năm ngoái tại Đại học Yonsei, quận Seodaemun, Seoul. (Ảnh: Tổ chức Giải phóng Động vật - 동물해방물결)
제도화 논의도 시작됐다. 지난해 11월 연세대에서 열린 '2025 생추어리를 생각하는 포럼'에서는 생추어리법적 인정과 인증제 도입, 부지 특례와 세제 지원 등의 필요성이 집중 거론됐다. 같은 달 국회에서도 야생생물법과 동물보호법을 개정해 보금자리 개념을 도입하는 방안을 놓고 토론이 이어졌다.
Các cuộc thảo luận về thể chế hóa cũng đã được tiến hành. Tại “Diễn đàn về khu bảo tồn 2025” tổ chức vào tháng 11 năm ngoái tại Đại học Yonsei, nhiều ý kiến tập trung vào sự cần thiết phải công nhận khu bảo tồn về mặt pháp lý, xây dựng hệ thống chứng nhận, cũng như áp dụng các cơ chế đặc thù về đất đai và ưu đãi thuế. Cùng tháng, tại Quốc hội Hàn Quốc, các cuộc thảo luận cũng được tiến hành về phương án sửa đổi Luật Bảo vệ và Quản lý Động vật hoang dã và Luật Bảo vệ động vật, nhằm đưa khái niệm khu bảo tồn vào hệ thống pháp luật.
한국의 생추어리는 막 첫걸음을 뗐다. 시설 확충과 법적 근거 마련이라는 과제를 안고서. Các khu bảo tồn tại Hàn Quốc chỉ mới khởi động những bước đi đầu tiên, khi vẫn phải đối mặt với những thách thức như mở rộng cơ sở vật chất và xây dựng nền tảng pháp lý.
김혜린 기자 kimhyelin211@korea.kr
영상 = 곰 보금자리 프로젝트 유튜브 채널
Bài viết từ Kim Hyelin, kimhyelin211@korea.kr
Video: Kênh YouTube của Dự án “Nhà của gấu”
0 Comment: