고착화된 인구 절벽의 위기 속에서 작지만 분명한 희망의 신호가 감지됐다. 2025년 출생아 수가 전년 대비 6.8% 증가하며 반등에 성공했다. 코리아넷은 그간 이어진 '초저출산' 흐름에 유의미한 변화를 이끈 정부 정책의 현주소와 한국 특유의 출산 문화를 3회에 걸쳐 집중 조명한다.
Trong bối cảnh khủng hoảng dân số hiện tại, một tín hiệu hy vọng tuy nhỏ nhưng rõ nét đã xuất hiện. Số trẻ em sinh ra trong năm 2025 đã tăng 6,8% so với năm trước đó, cho thấy xu hướng phục hồi. Korea.net mang đến loạt bài viết gồm 3 kỳ, nhằm giới thiệu đến độc giả những nét đặc trưng trong văn hóa sinh con của Hàn Quốc và phân tích các chính sách của Chính phủ đã tạo ra sự thay đổi có ý nghĩa để ứng phó với tình trạng “tỷ lệ sinh siêu thấp”.
▲7일 서울 종로구 국립민속박물관에서 열린 특별전 ‘출산, 모두의 잔치’를 찾은 외국인 가족이 아기띠의 과거와 현재 모습을 살펴보고 있다. 한국은 전통적으로 커다란 누비천에 긴 끈이 달린 '포대기'를 사용해 아기를 등에 업는 ‘어부바’ 문화가 발달했다. 서양에서는 주로 아기를 앞으로 안지만, 한국의 전통 육아 방식은 엄마와 아이의 밀착감을 높여주는 독특한 특징이 있다. Ngày 7/4 tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia ở quận Jungno, Seoul, một gia đình người nước ngoài tham quan triển lãm đặc biệt 'Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà' đang tìm hiểu về hình dáng xưa và nay của địu em bé. Từ xưa ở Hàn Quốc đã có truyền thống 'eobuba' - cõng trẻ trên lưng bằng 'podaegi', một loại địu làm từ vải chần bông có dây dài. Trong khi phương Tây thường ẵm con phía trước, cách thức truyền thống của Hàn Quốc có đặc điểm riêng là giúp tăng sự gắn kết giữa mẹ và con. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)
연간 25만 명이 넘는 새 생명의 울음소리가 다시금 사회의 활기를 깨우는 지금, 국립민속박물관에서 열린 '출산, 모두의 잔치' 특별전은 그 어느 때보다 각별한 울림을 전한다.
Trong thời điểm tiếng khóc chào đời của hơn 250.000 sinh linh mỗi năm đang một lần nữa đánh thức sức sống của xã hội, triển lãm đặc biệt “Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà” diễn ra tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc mang đến những dư âm sâu sắc hơn bao giờ hết.
전시는 아이의 탄생을 단순한 '가족의 사건'이 아닌 '공동체의 축제'로 여겼던 선조들의 지혜를 빌려 오늘날 우리가 되찾아야 할 생명의 본질을 묻는다. 전시장 곳곳에 배치된 유물들은 한국인만이 가진 독특한 출산 문화와 그 속에 숨겨진 지혜를 가감 없이 보여준다. 대문에 금줄을 치고 산모를 위해 미역국을 끓이며, 1000명의 마음을 모아 '천인천자문'을 써 내려가던 지극한 간절함. 이 마음은 오늘날 산후조리원과 육아 커뮤니티라는 새로운 형태로 그 맥을 잇고 있다.
Triển lãm đưa ra quan điểm của tiền nhân - những người cho rằng sự ra đời của một đứa trẻ không chỉ là “việc riêng của gia đình” mà là “lễ hội của cả cộng đồng” - để đặt ra câu hỏi về bản chất của sự sống mà chúng ta cần tìm lại trong hiện tại. Những hiện vật được bố trí khắp không gian trưng bày đã tái hiện một cách chân thực nét văn hóa sinh nở độc đáo của người Hàn Quốc cùng những tầng ý nghĩa ẩn chứa bên trong. Từ việc treo dây cấm (geumjul) trước cổng, nấu canh rong biển cho sản phụ, đến tấm lòng thành khẩn cùng nhau viết nên “Thiên nhân thiên tự văn” với sự chung tay của hàng nghìn người. Tinh thần ấy ngày nay vẫn được tiếp nối dưới những hình thức mới như các trung tâm chăm sóc sau sinh và các cộng đồng nuôi dạy con.
■ 붉은 고추와 검은 숯: 경계의 신호 '금줄' - Ớt đỏ và than đen: Dây “geumjul” – tín hiệu của ranh giới bảo vệ
아이가 태어나면 한국의 대문에는 금줄이 걸렸다. 아들이면 고추, 딸이면 숯을 꽂은 새끼줄을 대문에 걸어 21일 동안 외부인의 출입을 엄격히 제한했다. 이는 단순히 출산을 알리는 표식을 넘어, 외부의 부정한 기운을 막는 신성한 경계선이었다. 면역력이 약한 산모와 아기를 보호하려는 선조들의 과학적 지혜가 담긴 관습이다. 일본의 '시메나와'나 서구권의 문 리본이 주로 축하의 의미를 담는다면, 한국의 금줄은 '금기'란 장치로 생명을 보호하려는 공동체의 약속이다.
Khi một đứa trẻ chào đời, trước cổng nhà ở Hàn Quốc sẽ treo geumjul (dây cấm). Nếu là con trai, người ta cắm ớt đỏ, nếu là con gái thì cắm than đen vào sợi dây rơm rồi treo trước cổng, hạn chế người ngoài ra vào trong 21 ngày. Sợi dây này không chỉ đơn thuần là dấu hiệu báo tin sinh nở mà còn là một ranh giới linh thiêng nhằm ngăn chặn những điều xui rủi từ bên ngoài. Đây là một phong tục chứa đựng trí tuệ mang tính “khoa học” của người xưa, với mục đích bảo vệ sản phụ và em bé khi hệ miễn dịch còn yếu. Nếu như shimenawa của Nhật Bản hay dải ruy băng treo trước cửa ở phương Tây chủ yếu mang ý nghĩa chúc mừng, thì geumjul của Hàn Quốc lại thể hiện một thỏa thuận của cộng đồng trong việc bảo vệ sự sống thông qua “điều cấm kỵ”
▲국립민속박물관 특별전에서 전시된 전통 출산 재현 모습. 아이의 탄생을 관장하는 삼신에게 올리는 밥과 미역국(삼신상), 그리고 아이를 맞이하던 짚자리와 탯줄을 자를 때 사용하던 전통 도구들이 놓여 있다. 새 생명의 탄생을 앞두고 산모와 아이의 건강을 간절히 기원했던 한국의 전통 문화를 잘 보여준다. Hình ảnh tái hiện nghi thức sinh nở truyền thống được trưng bày tại triển lãm đặc biệt của Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc. Mâm cúng gồm cơm và canh rong biển được chuẩn bị cho thần samshin - vị thần bảo hộ việc sinh nở, cùng với chiếu rơm dùng để đón em bé và các dụng cụ truyền thống để cắt dây rốn. Sự chuẩn bị này thể hiện rõ nét văn hóa truyền thống của Hàn Quốc, nơi người ta tha thiết cầu mong cho sức khỏe của mẹ và bé trước thời khắc chào đón một sinh linh mới. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)
■ 왜 한국인은 출산 후 '미역국'을 먹는가? Vì sao người Hàn Quốc ăn 'canh rong biển' sau khi sinh con?
전시관 한편을 채운 소박한 미역국 상차림은 한국 산후조리의 상징이다. 새끼를 낳은 고래가 미역으로 산후 상처를 치료하는 것을 보고 산모에게 먹이기 시작했다는 설이 전해진다. 미역은 요오드와 칼슘이 풍부해 자궁 수축과 혈액 정화에 탁월하다는 게 현대 의학으로도 입증됐다. 서구권은 영양 보충을 위해 스테이크나 채소를 권하기도 하지만, 한국은 따뜻한 국물로 몸의 회복을 돕는 '온(溫)' 문화를 고수한다. 산모를 정성껏 대접하는 한국 특유의 '정' 이 담긴 보살핌이다.
Một mâm canh rong biển giản dị được bày trong một góc phòng trưng bày là biểu tượng của văn hóa chăm sóc sau sinh ở Hàn Quốc. Tương truyền rằng người xưa bắt đầu cho sản phụ ăn canh rong biển sau khi quan sát cá voi mẹ ăn rong biển để chữa lành vết thương sau khi sinh con. Rong biển giàu i-ốt và canxi, được y học hiện đại chứng minh là có tác dụng hỗ trợ tử cung co rút lại và thanh lọc máu. Trong khi phương Tây thường khuyến nghị ăn thịt bò hoặc rau để bổ sung dinh dưỡng, Hàn Quốc vẫn duy trì văn hóa “nhiệt” - giúp cơ thể hồi phục bằng những món ăn ấm nóng như canh. Đó cũng cách thể hiện tình cảm đặc trưng của người Hàn Quốc, thông qua sự quan tâm và chăm sóc tận tình dành cho sản phụ.
▲국립민속박물관에서 특별전 ‘출산, 모두의 잔치’에서 전시된 '백일저고리' 모습. Hình ảnh “baekil jeogori” (áo truyền thống cho trẻ sơ sinh 100 ngày tuổi) được trưng bày tại triển lãm đặc biệt “Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà” ở Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)
■ '백일저고리'에 담긴 무병장수의 염원 - “Baekil jeogori” – ước nguyện cho em bé khỏe mạnh, sống lâu
아이의 백일저고리는 깃과 섶을 달지 않고 솔기를 최소화해 만든다. 아이의 앞날에 막힘이 없기를 바라는 부모의 마음이다. 특히 전시된 배냇저고리(아이가 태어나 처음 입는 옷)는 누군가의 손때가 묻어 있어, 한 생명이 살아남기를 간절히 바랐던 가족들의 기도가 생생히 느껴진다. 이 문화는 오늘날에도 이어져, 새 생명을 맞이하는 소중한 출산 선물로 여전히 사랑받고 있다.
Áo baekil jeogori của trẻ được may với thiết kế tối giản, không có cổ áo và vạt áo, các đường may cũng được giảm thiểu tối đa. Điều này thể hiện mong muốn của cha mẹ rằng con đường phía trước của đứa trẻ sẽ suôn sẻ, không gặp trở ngại. Đặc biệt, chiếc áo baenaet jeogori (bộ quần áo đầu tiên em bé mặc sau khi chào đời) được trưng bày còn mang dấu tay của người dùng, khiến người xem cảm nhận rõ sự chuẩn bị của gia đình để chào đón một sinh linh. Truyền thống này vẫn được tiếp nối đến ngày nay, khi người ta vẫn rất chuộng tặng nhau những món đồ này như món quà đầy ý nghĩa để chào đón một em bé ra đời.
■ 시대를 관통하는 '모성 연대'의 기록 - “Sự kết nối của những người mẹ” qua từng thời đại
새 생명을 맞이하는 두려움을 용기로 바꿨던 여성들의 연대는 세대를 넘어 이어져 왔다. 1900년대 초, 친정어머니가 시집간 딸에게 보낸 빛바랜 편지에는 경험에서 우러나온 당부와 애틋한 사랑이 눈물처럼 박혀 있다. 2000년대 육아서를 거쳐 오늘날 전시의 마지막을 장식하는 것은 스마트폰 속 맘카페와 단체 채팅방이다. 실시간으로 쏟아지는 육아 고민과 서로를 다독이는 메시지들은 현대판 '생활지침서'이자 '어머니의 편지'다.
Sự gắn kết giữa những người phụ nữ, những người đã biến nỗi sợ khi đón nhận một sinh linh mới thành lòng can đảm, đã được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Những năm đầu thế kỷ 20, khi con gái đi lấy chồng, người mẹ thường viết cho con những lá thư với từng lời dặn dò đúc kết từ kinh nghiệm đã trải qua cùng tình yêu thương sâu nặng dành cho con. Phần kết của triển lãm dẫn người tham quan đi từ các cuốn sách nuôi dạy con những năm 2000, đến ngày nay, các “mom café” (quán dành cho các mẹ) và phòng chat nhóm trên điện thoại thông minh. Những chia sẻ về nỗi lo nuôi con được cập nhật theo thời gian thực, cùng những lời động viên dành cho nhau, chính là phiên bản hiện đại của “cẩm nang cuộc sống” và “lá thư của mẹ” ngày xưa.
▲7일 서울 종로구 국립민속박물관에서 열린 ‘출산, 모두의 잔치’에서 외국인 관람객이 현대적인 육아 용품 전시 코너를 흥미롭게 살펴보고 있다. Ngày 7/4, tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc ở quận Jongno, Seoul, du khách nước ngoài chăm chú tham quan khu trưng bày các sản phẩm chăm sóc trẻ em hiện đại tại triển lãm “Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà”. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)
출산을 단순한 숫자가 아닌 생명이 탄생하는 기적의 순간으로 조명하는 이번 전시는 오는 5월 10일까지 개최된다. 전시의 자세한 내용은 국립민속박물관 공식 누리집에서 확인할 수 있다.
Với chủ đề về việc sinh con, triển lãm này không dừng lại ở việc đưa ra những con số mà chú trọng đề cao khoảnh khắc kỳ diệu khi một sinh linh ra đời, sẽ diễn ra đến ngày 10/5. Thông tin chi tiết có tại trang web chính thức của Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc (https://www.nfm.go.kr/home/index.do)
서울 = 홍안지 기자 shong9412@korea.kr
사진 = 박대진 기자 pacdaejin@korea.kr
Bài viết từ Hong Angie, shong9412@korea.kr
0 Comment: